Tin Hoạt động >> Nông nghiệp

QUY TRÌNH KỸ THUẬT SẢN XUẤT GIỐNG CÂY SƠN TRA BẰNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP

30/12/2019 08:25:10 Xem cỡ chữ Google
Cây Sơn Tra (hay còn gọi là Táo Mèo) là loài cây bản địa đa tác dụng. Từ lâu đã trở thành một đặc sản, gắn liền với đồng bào dân tộc Mông ở hai huyện vùng cao Mù Cang Chải và Trạm Tấu của tỉnh Yên Bái. Hàng năm, đến mùa thu hoạch quả, các thương lái lại đổ về hai huyện vùng cao này để thu mua và cung ứng cho người tiêu dùng trên khắp các tỉnh thành trên cả nước. Để rút ngắn thời gian sinh trưởng phát triển của cây Sơn tra giai đoạn kiến thiết cơ bản, thì việc áp dụng phương pháp ghép cành trong sản xuất giống hiện nay là tối ưu nhất.

Bài viết giới thiệu tới độc giả quy trình kỹ thuật sản xuất giống cây Sơn tra bằng phương pháp ghép cành do Trung tâm Ứng dụng, kỹ thuật, thông tin Khoa học và Công nghệ tỉnh Yên Bái thực hiện.

BƯỚC 1: TẠO GỐC GHÉP

* Xây dựng vườn ươm:

- Khung giàn che nắng cho vườn ươm được xây dựng đảm bảo tiêu chí sau: Gia cố chắc chắn, chiều cao từ 2m đến 2,5 m. 

- Giàn che bằng lưới đen có độ che sáng 75%, để che luống trước khi chuyển từ bầu nhỏ sang bầu to, xung quanh được quây lưới chắn côn trùng. Trong trường hợp không có lưới thì làm giàn che bằng vật liệu có sẵn ở địa phương như phên nứa đan thưa, lá cọ…

 Ngoài ra vườn phải có sẵn nguồn nước tưới và chuẩn bị sẵn các dụng cụ chăm sóc cần thiết như dây tưới, bình phun thuốc sâu, cuốc, xẻng…

* Cấy chuyển bầu:

- Phối trộn ruột bầu: sàng đất, phối trộn ruột bầu với tỷ lệ 88% đất, 10% phân chuồng hoai mục và 2% phân lân.

- Tạo luống đặt bầu: Luống rộng 1,3 m, chiều dài tùy theo quỹ đất sẵn có nhưng lớn hơn 3m, rãnh luống rộng 0,6m. Mặt luống được dọn sạch cỏ dại, san phẳng nện chặt.

- Đóng bầu: Dùng túi bầu Nilon có đáy, có các lỗ nhỏ bên dưới và xung quanh để dễ thoát nước, kích thước bầu rộng 15 cm, dài 20 cm cho hỗn hợp ruột bầu vào 1/3 bầu, lèn chặt để tạo đáy bầu.

- Cấy chuyển cây: Trước khi cấy chuyển cây tiến hành tưới đất ướt đều trên luống gieo: cứ 1m2 tưới 4 - 6 lít nước. Thao tác kỹ thuật cấy chuyển cây được thực hiện như sau: Dùng kéo cắt vỏ bầu, bóp nhẹ ruột bầu và rút cây gốc ghép ra, trường hợp rễ cây mầm quá dài cắt bớt nhưng tránh gây dập nát. Sau đó đặt cây vào bầu cỡ to hơn đã chuẩn bị và tiếp tục cho đầy hỗn hợp ruột bầu vào bầu đổ cho đến khi đầy ngang mép của túi bầu, dùng ngón tay lèn cho đất xuống đều và chặt vừa phải; tưới nước sau khi cấy chuyển cây xong.

- Xếp cây vào luống: Sau khi cấy chuyển cây được xếp thành hàng xát nhau trên luống, cứ 2 hàng bầu chừa lại một hàng. Hàng chừa lại lấp đất khoảng 2/3 thân bầu. Mép luống  đắp bờ cao ít nhất 2/3 thân bầu xung quanh luống để giữ bầu không bị nghiêng ngả.

* Chăm sóc cây gốc ghép.

- Khoảng một tháng sau khi chuyển bầu, tiến hành phá váng mặt bầu và tưới nước phân lân pha loãng (1%) cho cây.

- Sau 8 đến 12 tháng chuyển bầu, cây gốc ghép có chiều cao trung běnh 80cm vŕ đường kính gốc từ 0,8cm trở lên là đủ tiêu chuẩn để tiến hành ghép.

BƯỚC II. GHÉP CÂY

* Chuẩn bị dụng cụ ghép:

- Dao ghép là dao chuyên dụng, được mài thật sắc.

- Dây quấn nilon được cắt từ tấm nilon trắng, chiều dài từ 25-30 cm, chiều rộng 1- 1,5 cm.

- Bao nilon trùm cành ghép màu trắng, chiều rộng từ 10-12 cm, dài 17-20 cm.

* Chọn cành ghép

- Chọn những cây mẹ đầu dòng và rừng giống chuyển hóa đã được công nhận tại huyện Trạm Tấu và Mù Cang Chải.

- Thời điểm lấy cành ghép: Tốt nhất khai thác cành ghép vào tháng 10 và tháng 11, khi đó người dân đã thu hoạch xong quả, hơn nữa khí hậu tại huyện Trạm Tấu đang là mùa khô, thuận lợi cho kỹ thuật ghép. Dùng kéo cắt các cành ít nhất từ 2 mắt ngủ trở lên, có chiều dài 20 - 30 cm, đường kính cành từ 0,6 - 0,8 cm, tương đương với đường kính gốc ghép.

* Sau khi cắt cành ghép:

 Bảo quản cành ghép:

Sau khi cắt cành ghép, bó thành từng bó từ 20 - 30 cành, dùng vải ẩm hoặc bao dứa ẩm để quấn kín bó cành ghép, tránh để cành ghép mất nước. Cành ghép được bảo quản và ghép ngay trong ngày là tốt nhất.

- Cành ghép sau khi mang về vườn ươm, được cắt ra từng đoạn ngắn chiều dài 7 - 10cm, trên đó chứa 2 - 4 mắt ngủ.

- Dùng kéo cắt ngang cây con, chỉ để thân cây cao 25-30cm tính từ mặt bầu. Duy trì các cành cây trên thân gốc ghép để cây quang hợp nuôi mắt ghép.

Chú ý: Cây mẹ ở xa, trong điều kiện bảo quản thường, không nên để cành ghép quá 3 ngày.

BƯỚC III. CÁC BƯỚC GHÉP:

* Cắt gốc ghép:

- Dùng kéo cắt ngang cây con, chỉ để thân cây cao 25 - 30 cm tính từ mặt bầu. Duy trì các cành trên thân cây gốc ghép để cây quang hợp nuôi mắt ghép.

* Cắt vát gốc ghép, cành ghép: Dùng dao thật sắc cắt vát đầu trên của thân cây và cắt vát một đầu của cành ghép, độ dài vết cắt vát 4 - 7 cm.

Chú ý: Lựa sao cho vết cắt của gốc ghép và cành ghép tương đối bằng nhau, để vết ghép khít vào nhau. Tránh vết cắt bị dập nát.

* Áp vết cắt gốc ghép và cành ghép: Áp sát vết cắt của cành ghép vào vết cắt của gốc ghép.

* Cố định mắt ghép (áp dụng đại trà): Dùng nilon quấn chặt mối ghép từ dưới lên trên sao cho các lớp chồng lên nhau.

* Trùm bao ni lông lên cành ghép (áp dụng trong vườn ươm):

- Dùng túi nilon trắng chụp lên cành ghép qua vị trí ghép, dùng dây buộc chặt ngăn nước mưa, nước tưới vào chỗ tiếp xúc giữa cành ghép và gốc ghép.

Chú ý: Vị trí buộc dây trên túi nilon, ở giữa cành vị trí tiếp xúc giữa cành ghép và gốc ghép.

BƯỚC IV. CHĂM SÓC CÂY GHÉP:

Lưu ý: Sau khi ghép được 15 đến 20 ngày, cành ghép bắt đầu nảy chồi. Sau 25 ngày cành ghép liền sẹo và mắt ghép nảy chồi từ 2 đến 4 cặp lá, tiến hành tháo túi trùm nilon. Dùng kéo cắt bỏ các cành còn lại của gốc ghép, để cây tập trung chất dinh dưỡng nuôi cành ghép.

- Chăm sóc cây ghép tháng tiếp theo:

           - Các cây ghép mà cành ghép bị chết, được lọc ra và tiếp tục chăm sóc để ghép đợt sau.

- Thường xuyên tỉa, loại bỏ các cành dưới mắt ghép, chỉ để các cành cây của cành ghép sinh trưởng.

- Theo dõi, quản lý sâu bệnh, định kỳ phun thuốc phòng chống sâu bệnh.

- Thường xuyên tỉa, loại bỏ các cành dưới mắt ghép, chỉ để các cành cây của cành ghép sinh trưởng.

- Khi cành ghép đạt chiều cao từ 40 cm trở lên, cây đã đảm bảo tiêu chuẩn xuất vườn và mang đi trồng./.

                                         Hoàng Minh Tuân

          Trung tâm Ứng dụng, kỹ thuật, thông tin KH&CN Yên Bái

15oC

Thấp nhất 13°C, cao nhất 17°C. Trời nhiều mây, . Áp suất không khí hPa.
Độ ẩm trung bình %. Tốc độ gió km/h