Tin Hoạt động >> Chung

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN NGÀNH KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH YÊN BÁI.

18/05/2021 09:37:43 Xem cỡ chữ Google
Ngày 04/3/1959, thừa lệnh Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã ký sắc lệnh số 16-SL thành lập Uỷ ban Khoa học Nhà nước, có nhiệm vụ "Giúp Chính phủ xây dựng và lãnh đạo công tác khoa học về mọi mặt, nhằm phục vụ sự nghiệp kiến thiết xã hội chủ nghĩa ở miền bắc, góp phần nâng cao năng suất lao động, nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của Nhân dân, phục vụ sự nghiệp đấu tranh thống nhất nước nhà và sự nghiệp hoà bình hữu nghị giữa các dân tộc".

Ảnh: Toàn thể Công chức viên chức ngành KH&CN tỉnh Yên Bái tham dự Hội nghị tổng kết công tác KH&CN năm 2020

Thực hiện Chỉ thị số 105/TTg ngày 11/3/1959 của Thủ tướng Chính phủ ban hành về việc thành lập Ban Kỹ thuật các tỉnh và thành phố. Cùng thời điểm này, tỉnh Yên Bái thành lập phòng Quản lý Đo lường (là cơ quan tiền thân của Sở Khoa học và Công nghệ Yên Bái ngày nay). Năm 1976, sáp nhập 3 tỉnh: Nghĩa lộ, Yên Bái và Lào Cai thành tỉnh Hoàng Liên Sơn, khí đó phòng Đo lường tỉnh Yên Bái được sáp nhập với Ban khoa học và kỹ thuật tỉnh Lào Cai thành Ban Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Hoàng Liên Sơn; đến năm 1980 đổi tên thành Uỷ ban Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Hoàng Liên Sơn.

Năm 1991, tỉnh Hoàng Liên Sơn tách ra thành 2 tỉnh Yên Bái và Lào Cai; Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Hoàng Liên Sơn được tách ra thành Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai và Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Yên Bái. Đến năm 1993, Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Yên Bái được đổi tên thành Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường tỉnh Yên Bái. Đến tháng 10 năm 2003, chức năng quản lý nhà nước về môi trường được chuyển giao cho Sở Tài nguyên và Môi trường quản lý, khi đó Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường tỉnh Yên Bái một lần nữa được đổi tên thành Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Yên Bái (KH&CN) cho đến ngày nay. Với chức năng nhiệm vụ: Là cơ quan tham mưu giúp Uỷ ban nhân dân tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước và phát triển tiềm lực KH&CN trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, sở hữu trí tuệ, an toàn bức xạ trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật.

Khi mới thành lập, chỉ có 1 phòng mang tên phòng Quản lý Đo lường với 3 cán bộ, sinh hoạt chung với Văn phòng Uỷ ban nhân dân tỉnh. Đến nay sau 62 năm thành lập, ngành KH&CN có 59 công chức, viên chức và người lao động; trong đó trình độ thạc sỹ 14, trình độ đại học 38; Cao cấp lý luân chính trị 8; trung cấp lý luân chính trị 24. Có 5 phòng chức năng và 01 đơn vị trực thuộc.

Trải qua 62 năm xây dựng và phát triển, ngành KH&CN tỉnh Yên Bái luôn được sự quan tâm của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Yên Bái, Bộ KH&CN và sự phối hợp của các ngành chức năng, các địa phương trong tỉnh, cùng với sự đồng thuận, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao của Ban lãnh đạo, công chức, viên chức và người lao động trong toàn ngành đã đưa hoạt động KH&CN trên địa bàn tỉnh Yên Bái có nhiều đổi mới, có sự chuyển biến tích cực. Ngành KH&CN luôn xác định khoa học công nghệ là yếu tố then chốt, là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Trong những năm qua ngành KH&CN luôn bám sát đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về KH&CN, bám sát chủ trương, định hướng lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, để từng bước nâng cao chất lượng hoạt động khoa học công nghệ, góp phần thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương nhanh và bền vững. Chỉ tính trong 5 năm (giai đoạn 2015-2020), ngành KH&CN tỉnh Yên Bái đã đạt được một số kết quả như sau:

Đã thực hiện tốt công tác tham mưu trình Ủy ban nhân dân tỉnh, ban hành văn bản quy phạm pháp luật phục vụ cho công tác quản lý KH&CN; cùng với đó hoạt động KH&CN đã không ngừng đổi mới về cơ chế quản lý, tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm, đưa các thành tựu KH&CN mới ứng dụng vào sản xuất và đời sống góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất nông - lâm nghiệp và nông thôn mới, phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Hoạt động nghiên cứu triển khai luôn là nhiệm vụ được ưu tiên trong công tác quản lý khoa học của địa phương, các đề tài, dự án được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm cơ bản tập trung giải quyết các vấn đề quan tâm định hướng của tỉnh, ưu tiên cho lĩnh vực ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nông, lâm nghiệp, chăn nuôi, thủy sản hướng vào đề án cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới. Các đề tài, dự án đều tập trung vào chuyển giao ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất, đặc biệt về kỹ thuật canh tác, phòng trừ sâu bệnh và bảo quản nông, lâm sản... giá trị của việc triển khai đề tài, dự án mang lại là tạo ra cơ hội để các nhà khoa học và người dân thử nghiệm giống cây, con mới để tìm ra được giống cây trồng vật nuôi phù hợp với địa phương, nhằm mở ra một hướng đi mới cho người dân trong phát triển kinh tế, giúp người dân có thêm kiến thức về khoa học và kỹ thuật áp dụng vào sản xuất, tạo lên những sản phẩm có giá trị, góp phần tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm, từng bước thực hiện chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông lâm nghiệp theo hướng tích cực. Lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn cùng với hoạt động điều tra cơ bản, nghiên cứu, tổng kết, đánh giá, bước đầu đã cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định các chủ trương, phương hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trên một số lĩnh vực.

Ngành Khoa học luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp trong công tác đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ và xác lập quyền sở hữu công nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh, nhất là những lĩnh vực có lợi thế của tỉnh như chế biến nông lâm sản, khoáng sản (tập trung hướng dẫn, hỗ trợ đổi mới công nghệ, thiết bị, chuyển giao công nghệ và xác lập quyền sở hữu công nghiệp...). Song song với đó, ngành KH&CN đã tham gia ý kiến thẩm định công nghệ đối với hơn 100 dự án đầu tư của tỉnh; tham gia ý kiến về hồ sơ đề nghị cấp quyết định chủ trương đầu tư và hồ sơ cấp giấy chứng nhận đầu tư dự án trên địa bàn tỉnh; tổ chức các hội đồng xét duyệt sáng kiến cấp tỉnh thuộc các lĩnh vực nông lâm nghiệp, giáo dục và đào tạo, công nghệ kỹ thuật.... trình Ủy ban Nhân dân tỉnh công nhận sáng kiến cấp tỉnh.

Với quan điểm xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh là một trong những hướng đi trọng tâm, cần thiết, góp phần mang lại hiệu quả, giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh trên thị trường, đồng thời từng bước làm thay đổi nhận thức của người dân, doanh nghiệp, từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất theo hướng tập trung, sản xuất theo chuỗi giá trị.... ngành Khoa học đã tích cực cùng với các tổ chức cá nhân xây dựng hồ sơ đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), thông qua việc triển khai thực hiện các dự án về SHTT cấp tỉnh và cấp Nhà nước. Đồng thời đôn đốc, Kiểm tra các tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh về việc đăng ký bảo SHTT; Tổ chức hội nghị tập huấn tuyên tuyền cho cá nhân thuộc các doanh nghiệp, hiệp hội, hợp tác xã... trên địa bàn tỉnh. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an toàn bức xạ và tập huấn nghiệp vụ cho nhân viên bức xạ thuộc các cơ sở X-quang trên địa bàn tỉnh được duy trì thường xuyên, định kỳ hàng năm; công tác thẩm định, cấp giấy phép, gia hạn giấy phép tiến hành công việc bức xạ cho các đơn vị đạt yêu cầu.

 Hoạt động thanh tra chuyên ngành KH&CN được triển khai đồng bộ, có trọng tâm; ngành đã xây dựng kế hoạch phối hợp cùng các ngành chức năng của tỉnh thực hiện các cuộc thanh tra liên ngành với mục tiêu, tuyên truyền phổ biến các qui định của pháp luật trong lĩnh vực KH&CN, đồng thời cũng xử lý nghiêm các hành vi vi phạm liên quan, nhằm tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước về hoạt động KH&CN.

Trong những năm qua, hoạt động quản lý nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng trên địa bàn tỉnh đã có những bước chuyển biến tích cực, góp phần quan trọng vào việc giúp nhiều doanh nghiệp đổi mới cơ chế quản lý chất lượng, nâng cao chất lượng hàng hoá, đa dạng hoá sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh, góp phần vào việc bảo vệ quyền lợi chính đáng, công bằng cho người tiêu dùng bằng các hoạt động cụ thể ở từng lĩnh vực như: Giám sát, kiểm tra, kiểm định phương tiện đo, gắn thiết bị in chứng từ trên cột đo xăng dầu đối với các cửa hàng kinh doanh xăng dầu trên đại bàn toàn tỉnh; Lắp đặt cân đối chứng tại các chợ trung tâm ở các huyện, thị, thành phố của tỉnh; kiểm tra sản phẩm chè mang nhãn hiệu chứng nhận Suối Giàng-Yên Bái; kiểm tra chất lượng, ghi nhãn hàng hóa thép làm cốt bê tông; thiết bị điện và điện tử; đồng hồ nước lạnh; mũ bảo hiểm, đồ chơi trẻ em, cân ô tô, hàng hóa đóng gói sẵn...

Với tinh thần đồng hành cùng các doanh nghiệp, trong năm qua Ngành KH&CN đã thực hiện các hoạt động như: hướng dẫn các doanh nghiệp đăng ký áp dụng công cụ năng suất chất lượng LEAN theo Đề án "Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm hàng hóa của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh Yên Bái giai đoạn 2016-2020"; Tuyên truyền về hoạt động giải thưởng Chất lượng Quốc gia (GTCLQG) đến các tổ chức và doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh dịch vụ trên địa bàn tỉnh. Điểm nổi bật trong thời gian qua, ngành KH&CN đã thực hiện đưa Hệ thống quản lý chất lượng (HTQLCL) theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2015 vào hoạt động của các cơ quan, đơn vị trên địa bàn toàn tỉnh; tổ chức đào tạo và tập huấn duy trì, cải tiến HTQLCL ISO 9001:2015 đối với các cơ quan hành chính nhà nước, 9 huyện thị và 173 các xã, phường, trị trấn; hoàn thành các nội dung về đánh giá chấm điểm xác định chỉ số cải cách hành chính đối với lĩnh vực hiện đại hóa hành chính ở các sở, ngành và UBND cấp huyện nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan HCNN, đảm bảo tính thống nhất trên địa bàn toàn tỉnh, thông qua đó góp phần hiện đại hóa nền hành chính nhà nước.

 Hoạt động quản lý KH&CN cơ sở: Tập trung vào hướng dẫn các phòng Kinh tế - Hạ tầng (phòng Kinh tế) các huyện, thị xã, thành phố xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động KH&CN; quản lý SHTT và an toàn bức xạ hạt nhân; quản lý tiêu chuẩn đo lường chất lượng và sản phẩm hàng hoá trên địa bàn phù hợp với yêu cầu và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương.

Trong những năm qua, ngành Khoa học Yên Bái tăng cường phối hợp với Tỉnh đoàn Yên Bái, Báo Diễn đàn doanh nghiệp - Phòng Thương mại Công nghiệp Việt Nam, Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Yên Bái tổ chức nhiều hoạt động “tiếp sức” cho tuổi trẻ tỉnh Yên Bái khởi nghiệp thành công từ những ý tưởng, dự án của thanh niên các địa phương trong tỉnh, thông qua các hoạt động hội thảo, tập huấn, các diễn đàn phát động phong trào khởi nghiệp nhằm nâng cao trình độ nhận thức, trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết để các ĐVTN, doanh nghiệp trẻ tiếp cận với các thành tựu khoa học - công nghệ ứng dụng vào quá trình lập nghiệp và đổi mới sáng tạo. Đặc biệt là cuộc thi “Ý tưởng, dự án thanh niên khởi nghiệp” tỉnh Yên Bái được tổ chức 2 năm một lần đã thu hút hàng trăm ĐVTN tham gia và đã có nhiều ĐVTN khởi nghiệp thành công sau những cuộc thi bổ ích, đặc biệt ngay tại sân khấu cuộc thi, một số dự án đã tạo được sự quan tâm, hợp tác đầu tư của các doanh nghiệp lớn.

Công tác nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ; cung cấp các dịch vụ sự nghiệp công trong lĩnh vực đo lường và dịch vụ khoa học và công nghệ phục vụ công tác quản lý nhà nước đã thực hiện có hiệu quả, ngành đã giao cho Trung tâm Ứng dụng, Kỹ thuật, Thông tin KH&CN chủ trì thực hiện đề tài, dự án khoa học và nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng, trong  đó chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực nông lâm nghiệp. Từ những kết quả nghiên cứu của các đề tài, dự án và những tiến bộ KH&CN đã được tiếp thu, thử ngiệm thành công, Trung tâm đã tiến hành hoàn thiện quy trình kỹ thuật và chuyển giao tới người dân trên địa bàn tỉnh. Việc chuyển giao tiến bộ KH&CN được thực hiện thông qua các hình thức xây dựng các mô hình trình diễn, tập huấn kỹ thuật và các hình thức phối hợp hoạt động với các tổ chức đoàn thể ... Công tác chuyển giao ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ đã góp phần từng bước chuyển đổi nhận thức của người dân và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế -xã hội của địa phương; Hoạt động kiểm định đo lường các phương tiện đo được phát huy hiệu quả trên hầu hết các lĩnh vực sản xuất và kinh doanh của tỉnh, đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước, đảm bảo công bằng trong thương mại, bảo vệ môi trường và sức khoẻ Nhân dân.

 Để hoạt động KH&CN thực sự đến gần với người dân, có sức lan tỏa sâu rộng trong xã hội và có tác động cụ thể vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Ngành KH&CN duy trì phối hợp với Báo Yên Bái, Đài phát thanh - truyền hình tỉnh, thông tin, tuyên truyền phổ biến các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về khoa học và công nghệ; những thành tựu tiến bộ khoa học công nghệ trong và ngoài nước; các kết quả nghiên cứu của các đề tài, dự án để Nhân dân trong tỉnh cập nhật thường xuyên và đầy đủ.

Kỷ niệm Ngày KH&CN Việt Nam năm 2021 với chủ đề: "Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo - Khơi dậy khát vọng, kiến tạo tương lai". Ngành KH&CN tỉnh Yên Bái đã xây dựng kế hoạch tổ chức Ngày khoa học và công nghệ Việt Nam, với các nội dung cụ thể gắn với hoạt động chuyên môn của ngành, nhằm biểu dương và tôn vinh những nhà khoa học, đội ngũ cán bộ làm khoa học trên địa bàn tỉnh; tuyên truyền, phổ biến rộng rãi các thành tựu KH&CN, các kết quả hoạt động đổi mới sáng tạo, nâng cao vai trò, vị thế của khoa học, công nghệ; đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và phong trào thi đua sáng kiến cải tiến kỹ thuật của các ngành, các địa phương, các doanh nghiệp trong toàn tỉnh; thu hút các cá nhân tích cực tham gia hoạt động khoa học, công nghệ tại địa phương; khơi dậy niềm tự hào về trí tuệ Việt Nam, tinh thần đam mê lao động sáng tạo, nghiên cứu khoa học trong mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ Việt Nam nhằm góp phần xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ khoa học trong tương lai. Tuy nhiên, Ngày KH&CN Việt Nam năm 2021 diễn ra đúng vào thời điểm dịch bệnh Covid-19 bùng phát có diễn biến phức tạp trên thế giới và ở nhiều tỉnh thành trên cả nước. Nhằm thực hiện hiệu quả Nghị quyết của Chính phủ về phòng chống dịch và tuân thủ đầy đủ, nghiêm túc các quy định, biện pháp phòng chống dịch an toàn hiệu quả. Ngành khoa học Yên Bái tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để lan tỏa mục đích, ý nghĩa của Ngày KH&CN Việt nam; tuyên truyền các hoạt động KH&CN trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua và các văn bản quy phạm pháp luật, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về lĩnh vực khoa học và công nghệ tới đông đảo người dân trên địa bàn tỉnh Yên Bái, tiếp thêm động lực để KH&CN thực sự trở thành động lực góp phần thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương nhanh và bền vững./.

Phan Thu Hương,Trung tâm Ứng dụng, Kỹ thuật, Thông tin KH&CN tỉnh Yên Bái

15oC

Thấp nhất 13°C, cao nhất 17°C. Trời nhiều mây, . Áp suất không khí hPa.
Độ ẩm trung bình %. Tốc độ gió km/h